Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrliginiń buıryǵy №207 

  2015 jylǵy 17 naýryz , Astana qalasy Jylý energııasyn jiberýdi jáne jylý jetkizgishin esepke alý qaǵıdalaryn bekitý týraly «Elektr energetıkasy týraly» 2004 jylǵy 9 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 5-babynyń 35) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Jylý energııasyn jiberýdi jáne jylý jetkizgishin esepke alý qaǵıdalary bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrliginiń Elektr energetıkasy departamenti Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen: 1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryq memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde merzimdi baspasóz basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalanýǵa jiberilýin; 3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrliginiń resmı ınternet-resýrsynda jáne memlekettik organdardyń ıntranet-portalynda jarııalanýyn; 4) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin on jumys kúni ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrliginiń Zań qyzmeti departamentine osy tarmaqtyń 2) jáne 3) tarmaqshalarymen kózdelgen is-sharalardyń oryndalýy týraly málimetterdi usynýdy qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý jetekshilik etetin Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka vıse-mınıstrine júktelsin. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Energetıka mınıstri V.ShKOLNIK «KELISILGEN» Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ekonomıka mınıstri ____________ E. Dosaev 2015 jylǵy 3 sáýir Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstriniń 2015 jylǵy 17 naýryzdaǵy №207 buıryǵymen bekitilgen Jylý energııasyn jiberýdi jáne jylý jetkizgishin esepke alý qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Jylý energııasyn jiberýdi jáne jylý jetkizgishin esepke alý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) «Elektr energetıkasy týraly» 2004 jylǵy 9 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 5-babynyń 35) tarmaqshasyna sáıkes ázirlengen jáne jylý energııasyn jiberýdi jáne jylý jetkizgishin esepke alý tártibin aıqyndaıdy. 2. Osy Qaǵıdalarda mynadaı termınder men anyqtamalar paıdalanylady: 1) aqparattyq-ólsheý júıesi – bul jylý energııasyn esepke alý derekterin ólsheý, jınaqtaý, óńdeý, saqtaý jáne berý úshin ólsheý jáne apparattyq-baǵdarlamalyq keshen quraldarynyń jıyntyǵy; 2) býdy esepke alý quraly – aǵyn jyldamdyǵynyń baǵytyna perpendıkýlıar qıyp ótý arqyly qubyrda aǵatyn bý massasyn (kólemin) ólsheýge arnalǵan ólshegish qural; 3) esepke alý toraby – jylý energııasyn esepke alýdy qamtamasyz etetin quraldar men qurylǵylar júıesi; 4) esepke alý toraby quraldarynyń aqaýly bolý ýaqyty – esepke alý toraby quraldarynyń aqaýly kúıde bolǵan ýaqyt aralyǵy; 5) esepke alý toraby quraldarynyń jumys ýaqyty – quraldar kórsetkishteri negizinde jylý energııasyn jáne jylý jetkizgishiniń massasyn (kólemin) esepke alý, sondaı-aq onyń temperatýrasy men qysymyna baqylaý júrgiziletin ýaqyt aralyǵy; 6) jylý jelisi – jylý energııasyn berýge, taratýǵa arnalǵan qurylǵylar jıyntyǵy; 7) jylý jetkizgishi – jylý energııasyn berý úshin jylýmen jabdyqtaý júıesinde paıdalanylatyn zat (sý, bý); 8) jylý jetkizgishiniń shyǵysy – ýaqyt birligi ishinde qubyrdyń kóldeneń qıylysy arqyly ótken jylý jetkizgishiniń massasy (kólemi); 9) jylý júktemesi – ýaqyt birligi ishinde jylý tutyný qondyrǵysy qabyldaı alatyn jylý energııasynyń sany; 10) jylý pýnkti – jylý tutyný júıesin jylý jelisine qosýǵa jáne jylý júktemeleri júıeleriniń túrleri boıynsha jylý jetkizgishin taratýǵa arnalǵan qurylǵylar kesheni; 11) jylý tutyný júıesi – bir nemese birneshe jylý júktemeleriniń túrlerin tutynýǵa arnalǵan jylý tutynýshy qondyrǵylarynyń kesheni; 12) jylý tutyný júıesin qosýdyń táýelsiz shemasy – jylý jelisinen keletin jylý jetkizgishi jylý tutyný júıesinde odan ári paıdalanylatyn qaıtalama jylý jetkizgishin jylytatyn, tutynýshynyń jylý pýnktinde ornatylǵan jylý almastyrǵysh arqyly ótken kezde jylý tutyný júıesin jylý jelisine qosý shemasy; 13) jylý tutynýshy qondyrǵysy – jylý energııasyn qabyldaýǵa jáne paıdalanýǵa arnalǵan qurylǵylar jıyntyǵy; 14) jylý energııasy – tutyný kezinde jylý jetkizgishtiń termodınamıkalyq parametrleri (temperatýra, qysym) ózgeretin jylý jetkizgish beretin energııa; 15) jylý energııasyn esepke alý quraly – jylý energııasynyń sanyn aıqyndaýǵa jáne jylý jetkizgishiniń massasy men parametrlerin ólsheýge arnalǵan qural nemese quraldar jıyntyǵy; 16) jylý energııasynyń jáne jylý jetkizgishiniń parametrlerin tirkeý – esepke alý quraldarynyń ólshenetin shamany sıfrlyq nemese grafıkalyq nysanda, qaǵaz nemese elektrondyq tasyǵyshta tirkeýi; 17) jylý energııasynyń shyǵyndalýyn esepke alý núktesi – kommersııalyq esepke alý quraldarynyń kómegimen nemese esep aıyrysý ádisimen, ol bolmaǵan kezde jylý energııasynyń shyǵyndalýy anyqtalatyn jylýmen jabdyqtaý shemasynyń núktesi; 18) jylýmen jabdyqtaý – jylý energııasyn jáne (nemese) jylý tasymaldaǵyshty óndirý, berý, bólý jáne tutynýshylarǵa satý boıynsha qyzmeti; 19) jylýmen jabdyqtaý júıesi – jylý óndiretin, jylý beretin jáne jylý tutynatyn qondyrǵylardan turatyn keshen; 20) jylýmen jabdyqtaýdyń ashyq júıesi – jelilik sý jylý jelisinen ystyq sýdy burý arqyly tutynýshylardy ystyq sýmen jabdyqtaý úshin tikeleı paıdalanylatyn jylýmen jabdyqtaýdyń sý júıesi; 21) jylýmen jabdyqtaýdyń jabyq júıesi – jylý jelisinde aınalatyn sý jylý jetkizgish retinde ǵana qoldanylatyn jáne júıeden alynbaıtyn jylýmen jabdyqtaýdyń sý júıesi.Ystyq sýmen jabdyqtaý jylý jelisinen táýelsiz sý jylytqysh arqyly qamtamasyz etiledi; 22) teńgerimdik tıesilik – energııa óndirýshi, energııa berýshi uıymdarǵa nemese tutynýshyǵa menshik quqyǵynda nemese ózge de zańdy negizde jabdyqtar jáne (nemese) jylý jelisiniń tıesiligi; 23) teńgerimdik tıesilik jáne paıdalaný jaýapkershiliginiń shekarasy – energııa óndirýshi, energııa berýshi uıymdar men tutynýshylar arasyndaǵy, sondaı-aq tutynýshylar men qosalqy tutynýshylar arasyndaǵy jylý jelisiniń teńgerimdik tıesiligi boıynsha anyqtalatyn jáne taraptardyń paıdalaný jaýapkershiligin belgileıtin jylý jelisin bólý núktesi; 24) shyǵyn ólshegish qurylǵy – qubyrda aǵatyn jylý jetkizgishiniń bir sáttik shyǵynyn ólsheýge arnalǵan qurylǵy; 25) energııa tutynýdy esepke alýdyń avtomattandyrylǵan júıesi – kommersııalyq esepke alý quraldarynan kem degende myna resýrstardyń: sýdyń, gazdyń, elektr jáne jylý energııasynyń derekterin kommersııalyq esepke alýdy, qashyqtyqtan jınaýdy, saqtaýdy, taldaýdy júzege asyratyn esepke alýdyń avtomattandyrylǵan júıesi. Osy Qaǵıdalarda paıdalanylatyn ózge de uǵymdar men termınder Qazaqstan Respýblıkasynyń elektr energetıkasy salasynyń zańnamasyna sáıkes qoldanylady. 3. Jylý energııasynyń mólsherin esepke alý jáne jylý jetkizgishiniń parametrlerin baqylaý úshin avtonomdyq quraldar jıyntyqtary jáne (nemese) jylý energııasyn esepke alýdyń aqparattyq-ólsheý júıeleri paıdalanylady. Kóp páterli turǵyn úı ǵımarattarynda kóldeneń jylytý júıesine úıge ortaq, páterli jylý energııasyn esepke alý quraldaryn, birneshe páter úshin jalpy tirektermen jylytý júıesine jylý shyǵynyń ındıkatorlaryn jylý energııasyn esepke alýdyń aqparattyq - ólshegish júıesi quramynda da, energııa tutynýdy esepke alýdyń avtomattandyrylǵan júıesi quramynda da qoldaný qajet. Energııa óndirýshi uıymdardyń jylý jelilerinen shyǵatyn magıstralǵa jalǵyz tutynýshy qosylǵan jáne osy magıstral onyń teńgerimde turǵan jaǵdaıda, taraptardyń ózara kelisimi boıynsha energııa óndirýshi uıymdardyń jelilerin esepke alý torabynda ornatylǵan kommersııalyq esepke alý quraldary boıynsha tutynylatyn jylý energııasyn esepke alý júrgiziledi. 4. Energııamen jabdyqtaýshy uıym men tutynýshynyń arasyndaǵy jylý energııasy men jylý jetkizgishi úshin esepteýler boıynsha, sondaı-aq jylý energııasy men jylý jetkizgishin jiberý jáne tutyný rejımderin saqtaý boıynsha ózara mindettemeler shart jasasý jolymen júzege asyrylady 5. Jylý energııasyn jiberýdi jáne jylý jetkizgishin esepke alýmen baılanysty esepteýlerdi oryndaý kezinde jylý jetkizgishiniń jylý fızıkalyq qasıetteri týraly normatıvtik tehnıkalyq qujattardy paıdalaný qajet. 6. Tutynýshyǵa, energııa berýshi (energııa óndirýshi) uıymmen kelisim boıynsha jylý energııasy men jylý jetkizgishi sanyn aıqyndaý úshin, sondaı-aq jylý jetkizgishiniń parametrlerin baqylaý úshin, bul rette esepke alý tehnologııasyn buzbaı jáne ólshemderdiń dáldigi men sapasyna áser etpeı, qosymsha (qaıtalanatyn) quraldardy esepke alý torabynda ornatýǵa jol beriledi. Qosymsha ornatylǵan jylý energııasyn esepke alýdyń kommersııalyq emes quraldarynyń kórsetkishteri tutynýshy men energııamen jabdyqtaýshy uıym arasyndaǵy ózara esep aıyrysýlar kezinde paıdalanylmaıdy. 7. Jylý energııasyn barlyq tutynýshylardyń jylý tutyný júıeleri energııamen jabdyqtaýshy uıymmen jylý energııasyn esepteý úshin kommersııalyq esepke alý quraldarymen qamtamasyz etiledi. Jylý energııasyn esepteý úshin esepke alý quraldarymen energııa berýshi (energııa óndirýshi) uıymmen Qazaqstan Respýblıkasynyń tabıǵı monopolııalar jáne retteletin naryqtar salasyndaǵy zańnamasyna sáıkes qamtamasyz etedi. 8. Jylý energııasyn jiberýdi esepke alý, eger shartta ózgeshe kózdelmese, jylý jelileriniń teńgerimdik tıesilik jáne paıdalaný jaýapkershiliginiń shekarasynda jylý energııasynyń shyǵyndalýyn esepke alý núktesinde júrgiziledi. Jylý energııasynyń shyǵyndalýyn esepke alý núktesinde ornalasqan esepke alý toraby osy Qaǵıdalardyń 21, 24, 28, 32 jáne 37-tarmaqtary talaptaryna sáıkes jabdyqtalady. 9. Osy Qaǵıdalardyń formýlalarynda jáne mátininde mynadaı ólshem birlikteri qoldanylady: 1) qysym – Pa (kgs/sm2); 6) kólem - m3; 2) temperatýra - °S; 7) shyǵys - tonna/saǵ; 3) entalpııalar - kDj/kg (kkal/kg); 8) jylý energııasy - GDj (Gkal); 4) massalar - tonna; 9) ýaqyt - saǵ. 5) tyǵyzdyq - kg/m3; 2. Jylý energııasyn jiberýdi jáne jylý jetkizgishin esepke alý tártibi Paragraf 1. Jylýmen jabdyqtaý júıelerine jiberilgen energııa óndirýshi uıymnyń jylý energııasy men jylý jetkizgishin esepke alý tártibi 10. Jylý energııasyn esepke alý toraptary energııa óndirýshi uıymnyń basty ysyrmalaryna barynsha jaqyndatylǵan oryndarda qubyrlardyń teńgerimdik tıesiligi men paıdalaný jaýapkershiligi bóliminiń shekarasynda jabdyqtalady. 11. Árbir esepke alý torabynda energııa óndirýshi uıymnyń esepke alý quraldarynyń kómegimen mynalar aıqyndalady: 1) esepke alý toraby quraldarynyń jumys ýaqyty; 2) jiberilgen jylý energııasy; 3) energııa óndirýshi uıym jibergen jáne alǵan jylý jetkizgishiniń tıisinshe berýshi jáne qaıtarýshy qubyr boıynsha massasy (kólemi); 4) jylýmen jabdyqtaý júıesin qanyqtyrýǵa jumsalatyn jylý jetkizgishiniń massasy (kólemi); 5) árbir saǵat úshin jiberilgen jylý energııasy; 6) árbir saǵat úshin berýshi qubyr boıynsha energııa óndirýshi uıym jibergen jáne qaıtarýshy qubyr boıynsha alǵan jylý jetkizgishiniń massasy (kólemi); 7) árbir saǵat úshin jylýmen jabdyqtaý júıesin qanyqtyrýǵa jumsalatyn jylý jetkizgishiniń massasy (kólemi); 8) berýshi, qaıtarýshy qubyrlardaǵy jáne qanyqtyrý úshin paıdalanylatyn sýyq sý qubyrlaryndaǵy jylý jetkizgishiniń ortasha saǵattyq jáne ortasha táýliktik temperatýrasy; 9) berýshi, qaıtarýshy qubyrlardaǵy jáne qanyqtyrý úshin paıdalanylatyn sýyq sý qubyrlaryndaǵy jylý jetkizgishiniń ortasha saǵattyq qysymy. Jylý jetkizgishiniń parametrlerin tirkeıtin quraldar kórsetkishteriniń negizinde jylý jetkizgishi parametrleriniń ortasha saǵattyq jáne ortasha táýliktik mánderi aıqyndalady. 12. Qaıtarýshy qubyrlar magıstraldarynda ornatylatyn esepke alý quraldary qanyqtyrýshy qubyrdyń qosylý ornyna deıin ornatylady. Jylý energııasynyń mólsherin jáne jylý jetkizgishiniń massasyn (kólemin), sondaı-aq onyń jylýmen jabdyqtaý júıeleri úshin energııa óndiretin uıymnyń jylý jelisiniń tirkeletin parametrlerin ólsheý núkteleriniń ornalasý shemasy osy Qaǵıdanyń 1-qosymshasynda keltirilgen. 13. Energııa óndirýshi uıymmen jiberilgen jylý energııa sany, onyń tujyrymdamasy boıynsha jiberilgen, jylý energııasy sanynyń somasy retinde aıqyndalady. 14. Ýaqyt birligi ishinde árbir jekelegen shyǵarý boıynsha energııa óndirýshi uıym jibergen jylý energııasynyń sany tıisti entalpııaǵa árbir qubyr (berýshi, qaıtarýshy jáne qanyqtyrýshy) boıynsha jylý jetkizgishiniń massalyq shyǵystary kóbeıtindileriniń algebralyq jıyny retinde aıqyndalady. Qaıtarýshy jáne qanyqtyrýshy qubyrlardaǵy jelilik sýdyń jappaı shyǵystary teris belgimen alynady. 15. Jylý energııasyn esepke alý quraldary bolmaǵan jaǵdaıda bir saǵat ishinde energııa óndirýshi uıym jibergen Q jylý energııasynyń sanyn aıqyndaý úshin mynadaı formýla paıdalanylady: a b m Q = ∑ G1i * h1i - ∑ G1i * h1i - ∑ Gnk * h sýyq sý (2.1) i=1 j=1 k=1 munda: a – berýshi qubyrlardaǵy esepke alý toraptarynyń sany; b – qaıtarýshy qubyrlardaǵy esepke alý toraptarynyń sany; m – qanyqtyrýshy qubyrlardaǵy esepke alý toraptarynyń sany; G1i – árbir berýshi qubyr boıynsha bir saǵatta energııa óndirýshi uıym jibergen jylý jetkizgishiniń massasy (kólemi); G2j – árbir qaıtarýshy qubyr boıynsha bir saǵatta energııa óndirýshi uıymǵa qaıtarylǵan jylý jetkizgishiniń massasy (kólemi); Gnk – bir saǵatta jylý energııasyn tutynýshylardyń árbir jylýmen jabdyqtaý júıesin qanyqtyrýǵa jumsalǵan jylý jetkizgishiniń massasy (kólemi); h1i – tıisti berýshi qubyrdaǵy jelilik sýdyń bir saǵat ishindegi ortasha entalpııasy; h2j – tıisti qaıtarýshy qubyrdaǵy jelilik sýdyń bir saǵat ishindegi ortasha entalpııasy; hsýyq sý – jylý energııasyn tutynýshylardyń tıisti jylýmen jabdyqtaý júıesin qanyqtyrý úshin paıdalanylatyn sýyq sýdyń bir saǵat ishindegi ortasha entalpııasy. Eseptik kezeńde energııa óndirýshi uıym jibergen jylý sany (2.1) formýla boıynsha eseptelgen saǵattyq mánderdiń jıyny retinde aıqyndalady. 16. Energııa óndirýshi uıymda bir ǵana shyǵarylym nemese árqaısysynda jeke qanyqtyrýshy qubyry bar birneshe shyǵarylymdary bolǵan kezde, árbir shyǵarylym boıynsha energııa óndirýshi uıym jibergen jylý sany formýla boıynsha osy Qaǵıdanyń 2-qosymshasynda keltirilgen jylý energııasynyń mólsherin jáne jylý jetkizgishiniń massasyn (kólemi), sondaı-aq onyń eki jylý esepteýishteriniń kórsetkishteri boıynsha jylýmen jabdyqtaý júıeleri energııa óndiretin uıymnyń jylý jelisiniń tirkeletin parametrlerin ólsheý núktelerin ornalastyrý shemasyna sáıkes berýshi jáne qanyqtyrýshy qubyrda ornatylǵan eki jylý esepteýishterdiń, shyǵyn ólshegish qurylǵysynyń kórsetkishteri boıynsha mynadaı formýla boıynsha aıqyndalady: Q = Q1 + Qp (2.2) munda: Q1 = G1(h1 – h2) – berý qubyrynda shyǵyn ólshegish qurylǵysy berýshi qubyrda ornatylǵan jylý esepteýish kórsetkishteri boıynsha jylý sany; Qy = Gy(h2 – hsýyq sý) –qubyrda shyǵyn ólshegish qurylǵysy qanyqtyrýshy qubyrda ornatylǵan jylý esepteýish quraldar kórsetkishteri boıynsha jylý sany. Jylý energııasynyń mólsherin jáne jylý jetkizgishiniń massasyn (kólemi), sondaı-aq onyń eki jylý esepteýishteriniń kórsetkishteri boıynsha jylýmen jabdyqtaý júıeleri energııa óndiretin uıymnyń jylý jelisiniń tirkeletin parametrlerin ólsheý núktelerin ornalastyrý shemasy osy Qaǵıdanyń 2-qosymshasynda keltirilgen. Esepke alý torabynyń tirkeýshi quraldarynyń kórsetkishteri energııa berýshi (energııa óndirýshi) jáne energııamen jabdyqtaý uıymdar arasyndaǵy shart shamasynan jylýmen jabdyqtaý júıelerindegi jylý energııasynyń sanyn, jylý ótkizgishiniń massasy men temperatýrasynan aýytqýlardy anyqtaý úshin paıdalanylady. Paragraf 2. Jylýmen jabdyqtaýdyń bý júıelerine jiberilgen jylý energııasy men jylý jetkizgishin esepke alý tártibi 17. Energııa óndirýshi uıymnyń bý jylý energııasyn esepke alý toraptary onyń árbir shyǵarýlarynda jabdyqtalady. Jylý energııasyn esepke alý toraptary energııa óndirýshi uıymnyń bas ysyrmalaryna barynsha jaqyndatylǵan jerlerde qubyrlardyń teńgerim tıesilik jáne paıdalaný jaýapkershiliginiń bóliminiń shekarasy mańynda jabdyqtalady. Tutynýshylardyń jylýmen jabdyqtaý júıelerine jiberiletin jylý energııasyn esepke alý torabynan keıin energııa óndirýshi uıymnyń óz qajettilikterine jylý jetkizgishin irikteýlerdi uıymdastyrýǵa jol berilmeıdi. 18. Energııa óndirýshi uıymnyń jylý energııasyn esepke alýdyń árbir torabynda quraldardyń kómegimen mynalar anyqtalady: 1) esepke alý toraby quraldarynyń jumys ýaqyty; 2) esepke alý toraby quraldarynyń aqaýly bolǵan ýaqyty; 3) jiberilgen jylý energııasy; 4) jiberilgen býdyń jáne energııa óndirýshi uıymǵa qaıtarylǵan kondensattyń massasy (kólemi); 5) árbir saǵat saıyn jiberilgen jylý energııasy; 6) árbir saǵat saıyn jiberilgen býdyń jáne energııa óndirýshi uıymǵa qaıtarylǵan kondensattyń massasy (kólemi); 7) sińirý úshin paıdalanylatyn býdyń, kondensattyń jáne sýyq sý temperatýrasynyń ortasha saǵattyq mánderi; 8) sińirý úshin paıdalanylatyn býdyń, kondensattyń jáne sýyq sý qysymynyń ortasha saǵattyq mánderi aıqyndalady. Jylý jetkizgishi parametrleriniń ortasha saǵattyq mánderi, sondaı-aq olardyń qandaı da bir basqa ýaqyt aralyǵyndaǵy ortasha shamalary jylý jetkizgishiniń parametrlerin tirkeıtin quraldar kórsetkishteriniń negizinde aıqyndalady. Jylý energııasynyń sanyn jáne jylý jetkizgishiniń massasyn (kólemin), sondaı-aq jylýmen jabdyqtaýdyń bý júıeleri úshin onyń energııa óndirýshi uıymda tirkeletin parametrleriniń ólsheý núktelerin ornalastyrý shemasy osy Qaǵıdanyń 3-qosymshasynda keltirilgen. 19. Energııa óndirýshi uıym jibergen jylý energııasynyń sany onyń shyǵarýlary boıynsha jiberilgen jylý energııasy sanynyń jıyny retinde aıqyndalady. Ýaqyt birligi ishinde árbir jekelegen shyǵarý boıynsha energııa óndirýshi uıym jibergen jylý energııasynyń sany tıisti entalpııalarǵa árbir qubyr (bý ótkizgish jáne kondensat ótkizgish) boıynsha jylý jetkizgishiniń júrgizilgen massalyq shyǵystary kóbeıtindileriniń algebralyq jıyny retinde aıqyndalady. Kondensat ótkizgishtegi jylý jetkizgishiniń massalyq shyǵysy teris belgimen alynady. 20. Bir saǵat ishinde energııa óndiýshi uıym jibergen Q jylý energııasynyń sanyn aıqyndaý úshin mynadaı formýla paıdalanylady: k m Q = ∑ Di * (h1 - hsýyq sý) - ∑ Gkj * (h kj - hsýyq sý) (2.3) i=1 j=1 munda: k – bý ótkizgishterdegi esepke alý toraptarynyń sany; m – kondensat ótkizgishterdegi esepke alý toraptarynyń sany; Di – bir saǵat ishinde árbir bý ótkizgish boıynsha energııa óndirýshi uıym jibergen bý massasy (kólemi); Gkj – bir saǵat ishinde árbir kondensat ótkizgish boıynsha energııa óndirýshi uıym alǵan kondensat massasy (kólemi); hi – tıisti bý ótkizgishtegi bir saǵat ishindegi ortasha bý entalpııasy; hkj – tıisti kondensat ótkizgishtegi bir saǵat ishindegi ortasha kondensat entalpııasy; hsýyq sý – qanyqtyrý úshin paıdalanylatyn sýyq sýdyń bir saǵat ishindegi ortasha entalpııasy. Eseptik kezeńde energııa óndirýshi uıym jibergen jylý sany (2.3) formýla boıynsha eseptelgen saǵattyq mánderdiń jıyny retinde aıqyndalady. Esepke alý torabynyń tirkeýshi quraldarynyń kórsetkishteri energııa berýshi (energııa óndirýshi) jáne energııamen jabdyqtaý uıymdar arasyndaǵy shart shamasynan jylýmen jabdyqtaýdyń bý júıelerinde jiberilgen jylý jetkizgishi jylý energııasynyń jylý ótkizgishiniń kóleminen, massasy men temperatýrasynan aýytqýlardy anyqtaý úshin paıdalanylady. 3. Jylýdy tutyný júıelerinde tutynýshydaǵy jylý energııasy men jylý jetkizgishin esepke alý tártibi 21. Esepke alý toraby bas ysyrmaǵa barynsha jaqyndatylǵan jerde tutynýshyǵa tıesili jylý pýnktinde jabdyqtalady. Esepke alý torabyn qubyrlardyń teńgerimdik tıesilik jáne paıdalaný jaýapkershiliginiń shekarasyna deıin ornatýǵa jol beriledi. Jibergen jylý energııasyn jáne jylý jetkizgishtiń massasyn (kólemin) aıqyndaý kezinde esepke alý torabyn ornatqan jer men teńgerimdik tıesilik shekarasynyń arasyndaǵy aýmaqta jylý jetkizgishiniń jylý ysyraptary men jylystaýlaryn esepke alý qajet. Jylý júktemeleri júıeleriniń jekelegen túrleri derbes qubyrlarmen syrtqy jylý jelilerine qosylǵan jylý tutyný júıeleri úshin jylý jetkizgishiniń jylý energııasyn, massasyn (kólemin) jáne parametrlerin esepke alý árbir derbes qosylǵan júkteme úshin jeke júrgiziledi. 22. Jylýmen jabdyqtaýdyń jabyq júıelerinde jylý energııasyn jáne jylý jetkizgishiniń parametrlerin esepke alý torabynda mynalar anyqtalady: 1) esepke alý toraby quraldarynyń jumys ýaqyty; 2) alynǵan jylý energııasy; 3) árbir saǵat úshin berýshi qubyr boıynsha qaıtarylǵan jáne qaıtarýshy qubyr boıynsha alynǵan jylý jetkizgishiniń massasy (kólemi); 4) berýshi jáne jiberýshi qubyrlardaǵy jylý jetkizgishiniń ortasha saǵattyq temperatýrasy; 5) árbir saǵat úshin alynǵan jylý energııasy; 6) jylý tutyný júıesindegi jylystaýlar nátıjesinde joǵalǵan jelilik sý massasy (kólemi) aıqyndalady. Jylý energııasynyń mólsherin jáne jylý jetkizgishiniń massasyn (kólemin), sondaı-aq onyń jylýmen jabdyqtaýdyń jabyq júıelerinde tirkeletin parametrlerin ólsheý núktelerin ornalastyrý shemasy osy Qaǵıdanyń 4-qosymshasynda keltirilgen. 23. Jıyntyq jylý júktemesi 0,1 Gkal/s aspaıtyn jylý tutynýdyń jabyq júıelerinde jylýmen jabdyqtaýshy uıymmen kelisim boıynsha jelilik sýdyń shyǵysyn qubyrlardyń (berýshi nemese shyǵarýshy) bireýinen ǵana ólsheýge jol beriledi. 24. Jylý energııasyn esepke alý quraldary bolmaǵan jaǵdaıda tutynýshy 1 saǵat ishinde alǵan Q jylý energııasynyń sany esepke alý toraby quraldarynyń kórsetkishteri negizinde mynadaı formýla boıynsha aıqyndalady: Q = G1 (h1 – h2), (3.1) munda: G1 – berýshi qubyr boıynsha jabyq jylý júıesi arqyly 1 saǵat ishinde ótken jelilik sý massasy (kólemi); h1 jáne h2 – tıisinshe tutynýshynyń berýshi qubyry kirmesindegi jáne qaıtarýshy qubyry shyqpasyndaǵy jelilik sýdyń bir saǵattaǵy ortasha entalpııasy. Shartta belgilengen eseptik kezeń ishinde tutynýshy alǵan jylý energııasynyń sany (3.1) formýlasy boıynsha eseptelgen saǵattyq mánderdiń jıyny retinde aıqyndalady. 1 saǵat ishinde jylystaý nátıjesinde tutynýshy joǵaltqan Gý jelilik sý massasy (kólemi) mynadaı formýla boıynsha aıqyndalady: Gý = G1 – G2, (3.2) munda: G1 – berýshi qubyr boıynsha 1 saǵat ishinde tutynýshy alǵan jelilik sý massasy (kólemi); G2 – shyǵarýshy qubyr boıynsha 1 saǵat ishinde tutynýshy qaıtarǵan jelilik sý massasy (kólemi). Eger (3.2) formýla boıynsha eseptelgen Gý jelilik sý massasy (kólemi) G1-den 3 %-dan aspaıtyn bolsa, onda jylystaý shamasy retinde osy jylýmen jabdyqtaý júıesi úshin jylystaýdyń normatıvtik shamasyn qabyldaý qajet. Eseptik kezeńde jylystaý nátıjesinde tutynýshy joǵaltqan jelilik sý massasy (kólemi) (3.2) formýlasy boıynsha eseptelgen saǵattyq mánderdiń jıyny retinde aıqyndalady. Eger esepke alý toraby jetkizýshi men tutynýshynyń jylý jelileriniń teńgerimdik tıesilik bóliminiń shekarasyna ornatylmaǵan bolsa, onda tutynýshy 1 saǵat ishinde alǵan jylý energııasynyń sany mynadaı formýla boıynsha esepteledi: Q = (l + kn) (l + kj) G1(h1 – h2), (3.3) munda: kn jáne kj – teńgerimdik tıesilik shekarasynan tıisinshe esepke alý torabyn ornatý ornyna deıingi normatıvtik ysyraptar men jylý jelisi jylystaýlarynyń koeffısıentteri. Jylytý júıesindegi jylystaý nátıjesinde tutynýshy 1 saǵat ishinde joǵaltqan jelilik sý massasy (kólemi) mynadaı formýla boıynsha esepteledi: Gy = (1 + ky) (G1 – G2). (3.4) 25. Aınalymdy jylýmen jabdyqtaýdyń ashyq júıelerindegi jylý energııasy men jylý jetkizgishin esepke alý torabynda: 1) esepke alý toraby quraldarynyń jumys ýaqyty; 2) alynǵan jylý energııasy; 3) ystyq sýmen jabdyqtaýǵa jumsalǵan jelilik sý massasy (kólemi); 4) árbir saǵat úshin berýshi qubyr arqyly alynǵan jáne shyǵarýshy qubyr arqyly qaıtarylǵan jelilik sý massasy (kólemi); 5) berýshi jáne shyǵarýshy qubyrlardaǵy jylý jetkizgishiniń ortasha saǵattyq temperatýrasy; 6) árbir saǵat úshin alynǵan jylý energııasy; 7) árbir saǵat úshin ystyq sýmen jabdyqtaýǵa jumsalǵan jelilik sý massasy (kólemi) aıqyndalady. 26. Jylý energııasyn jáne jylý jetkizgishiniń massasyn (kólemin), sondaı-aq onyń ystyq sýmen jabdyqtaýdyń aınalmaly jylýmen jabdyqtaýdyń ashyq júıelerinde tirkeletin parametrlerin ólsheý núktelerin ornalastyrý shemasy osy Qaǵıdanyń 5-qosymshasynda keltirilgen. 27. Jylý energııasyn esepke alý quraldary bolmaǵan jaǵdaıda tutynýshy 1 saǵat ishinde alǵan Q jylý energııasynyń sany jylý energııa quraldaryn esepke alýdyń bolmaýynda toraby quraldarynyń kórsetkishteri negizinde mynadaı formýla boıynsha aıqyndalady: Q = G1(h1 – hsýyq sý) – G2(h2 – hsýyq sý), (3.5) munda: G1 – berýshi qubyr boıynsha tutynýshy 1 saǵat ishinde alǵan jelilik sý massasy (kólemi); G2 – tutynýshy shyǵarýshy qubyr boıynsha qaıtarǵan jelilik sý massasy (kólemi); h1 jáne h2 – tıisinshe tutynýshynyń berýshi qubyry kirmesindegi jáne shyǵarýshy qubyry shyqpasyndaǵy jelilik sýdyń bir saǵat ishindegi ortasha entalpııasy; hsýyq sý –energııa óndirýshi uıymda qanyqtyrý úshin paıdalanylatyn sýyq sý entalpııasy. Shartta belgilengen eseptik kezeńde tutynýshy alǵan jylý energııasynyń sany (3.5) formýlasy boıynsha eseptelgen saǵattyq mánderdiń jıyny retinde aıqyndalady. 1 saǵatta ystyq sýmen jabdyqtaýǵa tutynýshy jumsaǵan jelilik sý massasy (kólemi) mynadaı formýla boıynsha aıqyndalady: Gystyq sý = G1 – G2. (3.6) Eseptik kezeńde ystyq sýmen jabdyqtaýǵa tutynýshy jumsaǵan jelilik sý massasy (kólemi) (3.6) formýlasy boıynsha eseptelgen saǵattyq mánderdiń jıyny retinde aıqyndalady. 28. Jylý energııasyn esepke alý quraldary bolmaǵan jaǵdaıda jáne eger esepke alý toraby jetkizýshi men tutynýshynyń jylý jelileriniń teńgerimdik tıesiligi bóliminiń shekarasynda ornatylmaǵan bolsa, onda 1 saǵat ishinde tutynýshy alǵan jylý energııasynyń sany mynadaı formýla boıynsha esepteledi: Q = (1 + ky) (1 + kj) [G1 (h1 – hsýyq sý) - G2 (h2 – hsýyq sý)], (3.7) munda: ky jáne kj – teńgerimdik tıesilik shekarasynan esepke alý torabyn ornatý ornyna deıin normatıvtik jylý ysyraptary men jylý jelisi jylystaýlarynyń koeffısıentteri. Bul rette 1 saǵat ishinde ystyq sýmen jabdyqtaýǵa tutynýshy jumsaǵan jelilik sý massasy (kólemi) mynadaı formýla boıynsha aıqyndalady: Gystyq sý = (l + kj) (G1 – G2) (3.8) 29. Aınalymsyz jylýmen jabdyqtaýdyń ashyq júıelerindegi jylý energııasy men jylý jetkizgishin esepke alý torabynda: 1) esepke alý toraby quraldarynyń jumys ýaqyty; 2) alynǵan jylý energııasy; 3) ystyq sýmen jabdyqtaýǵa jumsalǵan jelilik sý massasy (kólemi); 4) bir saǵat ishinde berýshi qubyr boıynsha alynǵan jáne shyǵarýshy qubyr boıynsha qaıtarylǵan jelilik sý massasy (kólemi); 5) bir saǵat ishinde ystyq sýmen jabdyqtaýǵa jumsalǵan jelilik sý massasy (kólemi); 6) bir saǵat ishinde berýshi jáne shyǵarýshy qubyrlardaǵy jylý jetkizgishiniń ortasha saǵattyq temperatýrasy; 7) bir saǵat ishinde alynǵan jylý energııasy aıqyndalady. 30. Jylý energııasynyń mólsherin jáne jylý jetkizgishiniń massasyn (kólemin), sondaı-aq onyń ystyq sýmen jabdyqtaýdyń aınalymsyz jylýmen jabdyqtaýdyń ashyq júıelerinde tirkeletin parametrlerin ólsheý núktelerin ornalastyrý shemasy osy Qaǵıdanyń 6-qosymshasynda keltirilgen. 31. Tutynýshynyń 1saǵat ishinde alǵan Q jylý energııasynyń mólsheri esepke alý quraldarynyń kórsetkishteri negizinde mynadaı formýla boıynsha aıqyndalady: Q = G1 (h1 – h2) + G3 (h2 – hsýyq sý) (3.9) munda: G1 – berý qubyry boıynsha 1 saǵat ishinde ótken jylý jetkizgishiniń massasy (kólemi); G3 – ystyq sýmen jabdyqtaý qubyry boıynsha 1 saǵat ishinde ótken shyǵyn ólshegish qurylǵynyń kórsetkishteri boıynsha jylý jetkizgishiniń massasy (kólemi); h1 jáne h2 – tutynýshynyń berýshi qubyry kirmesindegi jáne shyǵarýshy qubyry shyqpasyndaǵy jelilik sýdyń bir saǵattaǵy ortasha entalpııasy; hsýyq sý – energııa óndirýshi uıymda qanyqtyrý úshin paıdalanylatyn sýyq sý entalpııasy. Shartta belgilengen eseptik kezeńde tutynýshy alǵan jylý energııasynyń sany (3.9) formýlasy boıynsha eseptelgen saǵattyq mánderdiń jıyny retinde aıqyndalady. 32. Eger esepke alý toraby jetkizýshi men tutynýshynyń jylý jelileriniń teńgerimdik tıesiligi bóliminiń shekarasynda ornatylsa, onda bir saǵat ishinde tutynýshy alǵan jylý energııasynyń sany mynadaı formýla boıynsha esepteledi: Q = (1 +ky) (l + kj) [G1 (h1 – h2) + G3 (h2 – hsýyq sý) (3.10) munda: ky jáne kj – teńgerimdik tıesilik shekarasynan esepke alý torabyn ornatatyn jerge deıingi normatıvtik jylý ysyraptary men jylý jelisi jylystaýlarynyń koeffısıentteri. Tutynýshy 1 saǵat ishinde ystyq sýmen jabdyqtaýǵa jumsaǵan jelilik sý massasy (kólem) mynadaı formýla boıynsha aıqyndalady: Gystyq sý = (l + kj)G3 (3.11) 33. Eger G1 jiberetin qubyr boıynsha ótken jylý jetkizgishi massasynyń (kóleminiń) jáne 1 saǵat ishinde G2 qaıtarýshy qubyr boıynsha qaıtarylǵan jylý jetkizgishi massasynyń (kóleminiń) aıyrmashylyǵy G3 ystyq sýmen jabdyqtaıtyn qubyr boıynsha jumsalǵan jylý jetkizgishiniń massasynan (kóleminen) 0,03 G1 – astam asyrylǵan bolsa, onda (3.9), (3.10) jáne (3.11) formýlalarynda G3 (G1 – G2) teńdep qabyldanady. 34. Esepke alý toraby quraldarynyń kórsetkishterin jylýmen jabdyqtaýshy uıym alynǵan jylý energııasynyń aýytqýlaryn, Shartta normalanatyn shamalardan jylý jetkizgishiniń massasy (kólemi) men shyǵysyn aıqyndaý úshin paıdalanady. 35. Esepke alý quraldarynyń aqaýlyǵyn jóndeýge esepke alý quraldaryn shyǵarý kezinde, eger quraldardyń ajyratylý ýaqyty 10 táýlikten aspaǵan bolsa, ár táýlik úshin jylý tutyný men jelilik sýdy tutyný mánderi quraldardyń jumysy toqtatylǵannan keıin esepke alý quraldaryn ajyratýdyń aldyndaǵy sońǵy úsh táýliktegi olardyń ortasha táýliktik shyǵysyna teń dep qabyldanady. Tutynýshy men energııamen jabdyqtaýshy uıym arasynda shartty shamasynan aýytqýlardy anyqtaýǵa jylý energııasyn esepke alý quraldar torabynda tirkeletin kórsetkishter shart qatynasyn retteýge kelesi parametrler boıynsha qoldanylady: jylýmen jabdyqtaý júıesinde jiberilgen jylý jetkizgish temperatýrasy, jylý energııa sany jáne massasy. Esepke alý torabynyń tirkeýshi quraldarynyń kórsetkishteri energııamen jabdyqtaýshy uıym men jylý energııa tutynýshy arasyndaǵy shartty shamasynan jylýmen jabdyqtaý júıesinde jiberilgen jylý jetkizgish temperatýrasy, massasyn jáne jylý energııa sanyn anyqtaýǵa paıdalanylady. 4. Jylý tutynýdyń bý júıelerinde tutynýshydaǵy jylý energııasy men jylý jetkizgishin esepke alý tártibi 36. Quraldar kómegimen jylý energııasy men jylý jetkizgishin esepke alý torabynda jylý tutynýdyń bý júıelerinde: 1) esepke alý toraby quraldarynyń jumys ýaqyty; 2) alynǵan jylý energııasy; 3) alynǵan bý massasy (kólemi); 4) qaıtarylǵan kondensat massasy (kólemi); 5) ár saǵat ishinde alynatyn bý massasy (kólemi); 6) bý temperatýrasy men qysymynyń ortasha saǵattyq mánderi; 7) qaıtarylatyn kondensattyń ortasha saǵattyq temperatýrasy; 8) esepke alý toraby quraldarynyń aqaýly bolǵan ýaqyty; 9) jylý tutynatyn qondyrǵylardyń shyǵysy boıynsha qaıta júktememen jumys ýaqyty; 10) ár saǵat ishindegi qaıtarylǵan kondensat massasy (kólemi); 11) ár saǵat ishinde alynǵan jylý energııasy aıqyndalady. Quraldar bý tutynýdaǵy úzilister kezinde bý qubyrynda paıda bolatyn jylý energııasy men kondensat massasyn (kólemin) esepke alady. Quraldar tutynylǵan jylý energııasyn anyqtaý kezinde býdyń jaı-kúıin (ylǵaldy, qanyqqan nemese qyzdyrylǵan) esepke alady. Jylý jetkizgishi parametrleriniń ortasha saǵattyq mánderi osy parametrlerdi tirkeıtin quraldar kórsetkishteriniń negizinde aıqyndalady. Jylý jelilerine táýelsiz shema boıynsha qosylǵan jylý tutyný júıelerinde qanyqtyrýǵa jumsalatyn kondensat massasy (kólemi) aıqyndalady. Jylý energııasynyń mólsherin jáne jylý jetkizgishiniń massasyn (kólemin), sondaı-aq onyń jylýmen jabdyqtaýdyń bý júıelerinde tirkeletin parametrlerin ólsheý núktelerin ornalastyrý shemasy osy Qaǵıdanyń 7-qosymshasynda keltirilgen. 37. Jylý energııasyn, jylý jetkizgishiniń massasy (kólemi) men parametrlerin esepke alý toraby tutynýshyǵa tıesili jylý pýnktiniń kirmesinde, onyń bas ysyrmalaryna barynsha jaqyn jerlerde jabdyqtalady. Esepke alý torabyn qubyrlardyń teńgerimdik tıesiliginiń bólimi shekarasyna deıin ornatýǵa ruqsat etiledi, bul rette bosatylǵan jylý energııasy men jylý jetkizgishiniń massasyn (kólemin) aıqyndaý esepke alý torabyn ornatý orny men bóliný shekarasy arasyndaǵy ýchaskede jylý ysyraptary men jylý jetkizgishiniń jylystaýlaryn esepke alady. Jylý júktemeleri júıeleriniń jekelegen túrleri syrtqy jylý jelilerine derbes qubyrlarmen qosylǵan jylý tutyný júıeleri úshin jylý energııasyn, jylý jetkizgishiniń massasy (kólemi) men parametrlerin esepke alý árbir derbes qosylǵan júkteme úshin júrgiziledi. 38. Jylý energııasyn esepke alý quraldary bolmaǵan jaǵdaıda bý júıelerimen alynǵan jylý energııasy men jylý jetkizgishiniń mólsherin aıqyndaý: 1) tutynýshy bir saǵat ishinde alǵan jylý energııasynyń mólsheri jylý energııasyn esepke alý quraldary nemese esepke alý torabynyń quraldarymen mynadaı formýla boıynsha aıqyndalady: Q = D (h – hsýyq sý) – Gk (h2 – hsýyq sý), (4.1) munda: D – jiberýshi qubyr boıynsha tutynýshy bir saǵat ishinde alǵan bý massasy (kólemi); Gk – shyǵarýshy qubyr boıynsha tutynýshy bir saǵat ishinde qaıtarǵan kondensat massasy (kólemi); h1 jáne h2 – tıisinshe tutynýshynyń berýshi bý qubyry kirmesindegi býdyń jáne kondensat qubyry shyqpasyndaǵy kondensattyń bir saǵat ishindegi ortasha entalpııasy; hsýyq sý – energııa óndirýshi uıymda qanyqtyrý úshin paıdalanylatyn sýyq sý entalpııasy. Jylýmen jabdyqtaý shartyna sáıkes belgilengen eseptik kezeńde tutynýshy alǵan jylý mólsheri (4.1) formýlasy boıynsha eseptelgen saǵattyq mánderdiń jıyny retinde aıqyndalady. Tutynýshymen bir saǵat ishinde jumsaǵan jylý jetkizgishiniń massasy (kólemi) mynadaı formýla boıynsha aıqyndalady: G = D – Gk. (4.2) Tutynýshy eseptik kezeń ishinde jumsaǵan jylý jetkizgishiniń massasy (kólemi) saǵattyq mánderdiń jıyny retinde aıqyndalady. Esepke alý torabyn jetkizýshi men tutynýshy jylý jelileriniń teńgerimdik tıesilik shekarasyna tutynýshy bir saǵat ishinde alǵan jylý energııasynyń mólsheri jylý eseptegishpen nemese mynadaı formýla boıynsha esepke alý torabynyń quraldarymen aıqyndalady: Q = (1 + ky) (1 + ky) [D (h – hsýyq sý) – Gk (hk – hsýyq sý)], (4.3) munda: ky jáne ky – tıisinshe teńgerimdik tıesilik shekarasynan esepke alý torabyn ornatý ornyna deıin normatıvtik jylý ysyraptary men jylý jelisi jylystaýlarynyń koeffısıentteri. Tutynýshy jumsaǵan jylý jetkizgishiniń massasy (kólemi) mynadaı formýla boıynsha aıqyndalady: Gysj = (l +ky) (D – Gk). (4.4) 2) jylý eseptegishtiń (jylý eseptegishterdiń), bý men kondensat eseptegishterdiń, sondaı-aq esepke alý torabynyń tirkeıtin quraldarynyń kórsetkishterin energııamen jabdyqtaıtyn uıym sharttyq jylý energııasynyń mólsherinen, jylý jetkizgishiniń massasynan (kóleminen), shyǵysy men temperatýrasynan aýytqýlardy anyqtaý úshin paıdalanady. Esepke alý torabynyń tirkeý quraldarynyń kórsetkishterin energııamen jabdyqtaýshy uıym men jylý energııasyn tutynýshy arasyndaǵy shartty shamasynan jylýmen jabdyqtaýdyń bý júıelerindegi jylý jetkizgishiniń jylý energııasy mólsherinen, massasy men temperatýrasynan aýytqýlardy aıqyndaý úshin paıdalanylady. Jylý energııasyn jiberýdi jáne jylý jetkizgishin esepke alý qaǵıdalaryna 1-qosymsha Jylý energııasynyń mólsherin jáne jylý jetkizgishiniń massasyn (kólemin), sondaı-aq onyń jylýmen jabdyqtaý júıeleri úshin energııa óndiretin uıymnyń jylý jelisiniń tirkeletin parametrlerin ólsheý núkteleriniń ornalasý shemasy. Jylý energııasyn jiberýdi jáne jylý jetkizgishin esepke alý qaǵıdalaryna 2-qosymsha Jylý energııasynyń mólsherin jáne jylý jetkizgishiniń massasyn (kólemi), sondaı-aq onyń eki jylý esepteýishteriniń kórsetkishteri boıynsha jylýmen jabdyqtaý júıeleri energııa óndiretin uıymnyń jylý jelisiniń tirkeletin parametrlerin ólsheý núktelerin ornalastyrý shemasy. Jylý energııasyn jiberýdi jáne jylý jetkizgishin esepke alý qaǵıdalaryna 3-qosymsha Jylý energııasynyń sanyn jáne jylý jetkizgishiniń massasyn (kólemin), sondaı-aq jylýmen jabdyqtaýdyń bý júıeleri úshin onyń energııa óndirýshi uıymda tirkeletin parametrleriniń ólsheý núktelerin ornalastyrý shemasy. Jylý energııasyn jiberýdi jáne jylý jetkizgishin esepke alý qaǵıdalaryna 4-qosymsha Jylý energııasynyń mólsherin jáne jylý jetkizgishiniń massasyn (kólemin), sondaı-aq onyń jylýmen jabdyqtaýdyń jabyq júıelerinde tirkeletin parametrlerin ólsheý núktelerin ornalastyrý shemasy. Jylý energııasyn jiberýdi jáne jylý jetkizgishin esepke alý qaǵıdalaryna 5-qosymsha Jylý energııasyn jáne jylý jetkizgishiniń massasyn (kólemin), sondaı-aq onyń ystyq sýmen jabdyqtaýdyń aınalmaly jylýmen jabdyqtaýdyń ashyq júıelerinde tirkeletin parametrlerin ólsheý núktelerin ornalastyrý shemasy. Jylý energııasyn jiberýdi jáne jylý jetkizgishin esepke alý qaǵıdalaryna 6-qosymsha Jylý energııasynyń mólsherin jáne jylý jetkizgishiniń massasyn (kólemin), sondaı-aq onyń ystyq sýmen jabdyqtaýdyń aınalymsyz jylýmen jabdyqtaýdyń ashyq júıelerinde tirkeletin parametrlerin ólsheý núktelerin ornalastyrý shemasy. Jylý energııasyn jiberýdi jáne jylý jetkizgishin esepke alý qaǵıdalaryna 7-qosymsha Jylý energııasynyń mólsherin jáne jylý jetkizgishiniń massasyn (kólemin), sondaı-aq onyń jylýmen jabdy